Niet wat je doet, maar vanuit welke innerlijke plek je handelt, staat centraal bij mijn trajecten waarin we op zoek gaan naar de kracht van jouw Verborgen Leiderschap.

Wanneer dat helder wordt, verandert leiderschap vanzelf.

Leiderschap werd gevormd lang voordat je die functie kreeg.
In de jaren waarin je leerde hoe de wereld werkt. Of jij er toen mocht zijn. Of je toen kon leunen als het moeilijk werd. Of je jezelf toen mocht laten zien zonder dat het je iets kostte.

Niet elke fase van je vroege ontwikkeling kon volledig, veilig en gezond doorlopen worden. Niet omdat je ouders niet hun best deden, maar omdat het leven nu eenmaal krassen maakt. Op elk kind. In elk gezin. Altijd.
Die krassen zijn er nog. Sommige dieper dan anderen. Ze hebben een plek gekregen in hoe je leidt.

In dit artikel omschrijf ik drie polariteiten die van invloed zijn op jouw innerlijke plek. Hoe je daarom als leider in staat bent er daadwerkelijk te zijn, je daadwerkelijk te verbinden, met conflict en risico om kan gaan en je roeping vol te leven.

De mate waarin je je verhoudt tot de drie polariteiten in dit artikel, zegt meer over je leiderschap dan welk assessment dan ook.

Polariteit 1: Er zijn én loslaten
De eerste polariteit gaat over plek als leider.

Er zijn betekent: je plek vol innemen. Zeggen wat je ziet en voelt. Koers zetten. De groep voorgaan, voorleven. Aanwezig zijn op de momenten dat het ertoe doet, niet groter dan je bent, maar ook niet kleiner.

Loslaten betekent: onderdeel zijn van de groep. Je laten dragen. Vertrouwen dat het zonder jou ook goed gaat. Daadwerkelijk verbinden. Ruimte geven aan anderen, aan het proces, aan een uitkomst die je niet volledig controleert.

Leiders die door anderen gevolgd willen worden kunnen beide. Ze nemen hun plek in en ze laten ook los. Ze leiden en ze volgen. Ze zijn aanwezig en ze kunnen ook stoppen als iets duidelijk eindig is. Ze kunnen afscheid nemen.

De leider die altijd aanwezig is, die nooit echt loslaat, die zijn team niet durft los te laten, neemt zuurstof weg zonder het te weten. De leider die zichzelf wegcijfert, die zijn plek niet durft in te nemen, die verdwijnt als zijn positie gevraagd wordt, laat zijn team in de steek op de momenten dat het telt.

Hoe vrij je in deze polariteit kunt bewegen, is grotendeels bepaald in je vroege leven. Of je gewild was. Of jij er mocht zijn. Of loslaten ooit veilig was. Of afscheid nemen je iets kostte wat te groot was om te dragen.

Waar en wanneer neem jij te veel ruimte in? Waar en wanneer verdwijn jij op het moment dat jouw aanwezigheid het meest gevraagd wordt? Welke van de twee doe je vaker?

Polariteit 2: Vertrouwen op wat is én vertrouwen op wat nog niet is
De tweede polariteit gaat over vertrouwen.

Vertrouwen op wat is betekent: kunnen leunen. Op mensen, op je team, op het proces. Weten dat je er niet alleen voor staat. Afhankelijkheid toestaan zonder het gevoel dat je daarvoor boet.

Vertrouwen op wat nog niet is betekent: kunnen blijven ook als dat wat je had er niet meer is. Kunnen blijven ook als je het niet meer weet. Onzekerheid verdragen. De golven van verlies en mislukking doorleven, niet uit de weg gaan, niet zomaar doorgaan alsof ze er niet zijn. Om daarna, langzaam, te vertrouwen dat er iets nieuws komt dat je nu nog niet kunt zien.

Dit is veerkracht in zijn diepste vorm. Erop vertrouwen dat het leven je draagt, en jij niet het leven, ook op de momenten dat je dat vertrouwen niet voelt.

De leider die alleen vertrouwt op wat hij ziet en controleert, loopt vast bij alles wat buiten zijn grip valt. De leider die altijd vooruit kijkt en nooit stilstaat bij wat hij verloor, bouwt op een fundament van onverwerkt verlies en vraagt zijn team hetzelfde te doen.

Hoe vrij je in deze polariteit kunt bewegen, is bepaald door hoe hechting in je jonge jaren voor jou werkte. Of er iemand voor je was toen jij viel. Of er iemand voor je was die je aanmoedigde. Of verdriet in jouw omgeving onvoorwaardelijk een plek kon hebben. Of vertrouwen iets was wat je mocht en kon leren. Of iets is dat je jezelf afgeleerd hebt omdat het te vaak teleurstelde.

Kan jij leunen, op mensen, op een proces, op het leven zelf? Heb je vaak het gevoel dat je er altijd alleen voor staat, ook als dat eigenlijk niet nodig is? En als het tegenzit: kun jij stilstaan bij wat je verloor, of zet je door voordat je het hebt doorleefd?

Polariteit 3: Jezelf geven én jezelf zijn
De derde polariteit gaat over aanpassen én jezelf blijven.

Jezelf geven betekent: er echt zijn voor de ander. Afstemmen, meebewegen, nabij zijn. Je laten raken door wat de ander raakt. Aanpassen als de situatie dat vraagt, niet uit angst, maar uit verbinding.

Jezelf zijn betekent: je eigenheid bewaren ook als de druk toeneemt. Je positie houden ook als het schuurt. Weten wie je bent, wat je hier te doen hebt en wat je beweegt, ook als niemand daarnaar vraagt, ook als het makkelijker zou zijn om te verdwijnen in de verwachting van de ander.

Leiders die door anderen gevolgd willen worden kunnen beide. Ze geven zich én ze blijven zichzelf. Ze passen aan én ze buigen niet. Ze zijn nabij én ze weten precies waar ze staan.

De leider die zichzelf altijd aanpast, die harmonie bewaart ten koste van zijn eigen koers, die verdwijnt op de momenten dat zijn positie echt gevraagd wordt, is er voor iedereen, maar niet voor zichzelf. De leider die zichzelf altijd centraal stelt, die zijn eigenheid verdedigt als een vesting, is zichzelf, maar raakt de ander niet meer.

Hoe vrij je in deze polariteit kunt bewegen, is bepaald door hoe veilig het was om jezelf volledig te laten zien. Of jouw eigenheid er mocht zijn. Of aanpassen de prijs was voor verbinding. Of je jezelf ooit volledig mocht zijn en je roeping mocht volgen en tegelijk volledig aanwezig voor de ander.

Weet jij nog wat jij wilt, los van wat anderen van jou verwachten? En kun jij jezelf geven aan de ander zonder te verdwijnen in wat die ander nodig heeft?

Wat we in Verborgen Leiderschap trajecten hiermee doen
Elke leider heeft in deze drie polariteiten plekken waar hij vrijer beweegt en plekken waar hij vastloopt. Dat is menselijk. Het is gevormd in je vroege leven en heeft zich al dan niet bewezen in de jaren erna.

Het wordt spannend én je groeit als je je niet langer laat sturen door wat je ooit diende, maar nog niet weet wat er dan voor in de plaats komt.

Verborgen Leiderschap gaat over precies dat herkennen en erkennen. In werkvormen die hoofd, hart en buik raken.

Niet als therapie, maar als leiderschapsontwikkeling op de laag die er werkelijk toe doet. De laag die bepaalt vanuit welke innerlijke plek jij leidt en hoe vrij je daarin bent.

Verborgen Leiderschap; het vrijmaken van wat al aanwezig is, maar te lang onder de oppervlakte is gebleven.


Bronnen:
- Transitiecirkel — Jakob van Wielink e.a., Het Ambacht van de Secure Base Coach
- Zes Spiegels van Verborgen Leiderschap — Rudi Hartmans
- Zeven stadia van bewustzijn in leiderschap — Rudi Hartmans
- Wat je niet ziet, stuurt wat je doet — Rudi Hartmans